Dolar/Türk Lirası
paritesinde 2016 tahminleri
Geçen yılbaşında,yıl sonu dolar tahminimi 2.70-3.0 tl
bandında yapmış,yıl içinde ise birçok riskin gerçekleşmesi ve yeni risklerin de
ortaya çıkmasıyla bunu 2.95-3.25 tl bandına revize etmiştim.Dolar yıl sonunu
T.C. Merkez bankası döviz satış kurlarıyla 2.9233 tl’den kapattı,bu suretle 1
yıl öncesinin dolar kuru olan 2.3311 tl ile mukayese edersek yılı %25.4 prim
ile kapatmış oldu.
Revize tahminimdeki sapmanın 2 temel nedeninden biri,
euro/usd paritesinin yıl sonunda 1 civarında gerçekleşeceğini öngörmüştüm.Ancak
Amerikan Merkez Bankası FED’in beklenen faiz arttırımlarını ancak Aralık ayında
başlatması ve Avrupa Merkez Bankasının parasal genişleme programlarında piyasa
beklentisinin gerisinde kalması paritede eşitlenmeyi geciktirdi, ancak yeni
yılda doların euro’ya karşı değer kazanacağı beklentim devam ediyor.Eğer
euro/tl paritesi 1 olsaydı dolar/tl de
muhtemelen euro/usd=1.0911 in yarısı olan 1.0455 kadar daha yüksekte yani
3.0563 tl olarak yılı kapatacaktı.
Diğer öngörüm ise
Rating kuruluşlarından Moody’s in geçen
yıldan beri negatif izlemede tuttuğu Türkiyenin kredi notunu aşağıdaki kötüye
giden Türkiyenin makroekonomik tablosuna bakarak düşüreceği idi:
‘’TÜRİYENİN
MAKROEKONOMİK GÖSTERGELERİNİN FOTOĞRAFI
Eylül 2014=%12.7
Eylül 2015=%12.4(Y.T.TUİK 15.12.2015)
II-Enflasyon
2012=%6.16
2013=%7.40
2014=%8.17
2015 11 aylık=%8.58
2015 12 aylık=%9 (tahmini)
III-GSYİH
2013 gsyih=820 012 milyon dolar
2014 gsyih=799 001 milyon dolar
2015 gsyih (9 aylık)=545 946 milyon dolar
2015 gsyih=705 700 milyon dolar(Hazine Müsteşarlığı OVP tahmin)
-IV Cari Açık
38 109 milyon dolar(Ekim sonu 12 aylık,yıl sonu tahmini 35 milyar dolar)
Cari açık/milli gelir=35/705.7=%4.96
V-Kısa vadeli borçlar
120 549 milyon dolar(Ekim 2015 sonu itibarıyla) (T.C Merkez Bankası 15.12.2015)
VI- Türkiyenin Dış Borcu
-Türkiyenin dış borcu:322 691 milyon dolar(2012 2. çeyrek itibarıyla)
-Türkiyenin dış borcu:367 803 milyon dolar(2013 2. çeyrek itibarıyla)
-Türkiyenin dış borcu:402 368 milyon dolar(2014 2. çeyrek itibarıyla)
-Türkiyenin dış borcu:405 223 milyon dolar(2015 2. çeyrek itibarıyla)(T.C Merkez Bankası 15.12.2015)
SONUÇ:Türkiyenin
makroekonomik göstergelerine baktığımızda bir bakışta görülen fotoğraf,Aralık
2015 tarihi itibarıyla,Türkiyenin cari açığının hala yüksek,işsizliğin çok
yüksek olmaya devam ettiği,enflasyonun ve Türkiyenin dış borcunun yükselmeye
devam ettiği,merkez bankasının döviz rezervlerinin 1 yıllık kısa vadeli
borçlarının altında olup kurlara baskı yaptığı,2013 yılın sonunda 820 milyar
dolar olan milli gelirin 2014 sonunda799 milyar dolara ,bu yıl sonunda ise 706
milyar dolara düşmesidir’’
Ancak Moody’s 1 kere daha pas geçerek Türkiyenin görümünü
negatifte tuttu ama kredi notunu değiştirmedi.
2016 YILI İÇİN TAHMİN
1)FED etkisi
Önümüzdeki 3 ay içinde ABD'de enflasyonun baz etkisiyle yıllık en az %1.5 ın üzerine çıkmasını projekte ediyor bunun da FED'in faiz arttırımlarını piyasanın beklediğinden daha hızlı ve büyük adımlarla alacağını düşünüyordum(Şu anda yıllık enflasyon %0.5 ama Ocak ayı sonundan Kasım ayı sonuna kadar 10 aylık enflasyon 237.336/233.707= %1.55.(çekirdek enflasyon zaten %2)
http://inflationdata.com/Inflation/C...?reloaded=true
Ama OPEC'in üretim kısıtlama kararı almaması,hatta petrol üretiminde artışa yol vermesi,40 dolarlar bandına oturan petrol fiyatında beklenmedik sert düşüşe neden oldu.Bu da baz etkisi nedeniyle ABD’de beklediğim enflasyon artışını geçersiz hale getirdi.Bu durumda abd petrolü yeniden 40 dolarlara gelmedikçe-manşet enflasyonun %2 ye gelmesi zaman alacaktır bu da abd faiz artılarının daha küçük adımlarla zamana yayılması ve doların gelişmekte olan ülkeler paralarına karşı değer kazanmasını yavaşlatacak bir süreç getirecektir.
2)Jeopolitik Risklerin etkisi
Suriye ve Irakta ISID’ın varlığı ve Türkiyenin komşu ülke olması,Rusya ile uçak düşürme nedeniyle yaşanan yüksek gerilim,Türkiyenin güneydoğusunda çözüm sürecinde PKK nın bu süreci iç savaşa hazırlanma fırsatı olarak kullanması,belirli bölgelere binlerce ton cephane,patlayıcı,mayın,roketatar,doçka ve bixi ağır makinalı tüfek gibi ağır silahları yığmasına,hendeklerin kazılmasına,evlerin tünellerle birbirine bağlanmasına büyük bir gaflet içinde valilerin talimatıyla güvenlik görevlilerinin seyirci kalmak zorunda kalması ve şimdi o bölgelerde haftalardır süren çatışmalara rağmen PKK nın bölgeden söküp atılamaması,terör örgütünün Kobaniyi Türkiyeye taşıma gayretleri ülke riski olarak öne çıkıyor.Bu jeopolitik riskler yıllık finansman ihtiyacı 200 milyar dolara yakın Türkiyeye yabancı sermaye akışını azaltacak bir etken olacaktır.
3)Global ekonomi
Çin'in süregelen yavaşlaması ve yuan’ın 2016 da devalue etmesinin beklenmesi, gevşek emtia fiyatları ve zayıf büyüme yüzünden Türkiye dahil gelişmekte olan ülkelerden para kaçmaya devam edeceğini öngörüyorum.
4)İhracat
Takip edilen dış politikaTürkiyeye;Rusya,Mısır,Suriye,Irak,Libya, Tunus,Cezayir,İran gibi yakın bölgelerdeki ihracat kapılarımızı büyük ölçüde kapattı,körfez ülkeleri ve Türki cumhuriyetlere mal ihrac etmek ise transit yolların türk araçlarına kapatılması nedeniyle çok zorlaştı 2015 de düşen ihracatımız için 2016’ da da umut vermiyor.
5)Enflasyon
Emtia fiyatlarındaki düşüş enflasyon düşüşüne katkı verirken asgari ücretin %30 oranında artması ve bunun diğer ücret kademelerinde de zincirleme artışa neden olması sonucunda artan maliyet ve talep artışları nedeniyle enflasyona katkı sağlayacaktır.
Dönem Birim İş Gücü Maliyeti Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru(2003=100) (*)
2010Q1 107,86
2010Q2 116,74
2010Q3 127,58
2010Q4 114,41
2011Q1 107,06
2011Q2 107,36
2011Q3 108,63
2011Q4 99,09
2012Q1 110,68
2012Q2 114,60
2012Q3 129,63
2012Q4 114,65
2013Q1 118,91
2013Q2 121,55
2013Q3 124,25
2013Q4 108,48
2014Q1 111,83
2014Q2 125,78
2014Q3 137,93
2014Q4 129,15
2015Q1 136,18
2015Q2 131,03
Ücretlerdeki artış zaten Merkez bankasının Birim İş Gücü Maliyeti Bazlı Reel Efektif Döviz Kuru tablosuna göre aşırı pahalı türk lirasını daha da pahalı hale getirecek,yeniden rekabet gücü kazanabilmek için enflasyon ve devaülasyona ihtiyaç duyacaktır.
6)Dış finansman ihtiyacı
Türkiyenin 1 yıl vadeli kısa dönem borcu 120 milyar dolar,toplam dış borcu 400 milyar doların biraz üzerinde ,emtia fiyatlarının düşmesi nedeniyle ithalat ve cari açık azalsa da yine de milli gelirin %5 ine yakın cari açık,ve merkez bankasının kısa vadeli borçlardan bile az döviz rezervleri,kurlara yukarı yönde baskı yapacaktır.
7)Türk lirası dolara karşı hala değerli pozisyonunu korumaktadır.2003-2013 döneminde %142 enflasyon olmasına rağmen doların neredeyse aynı seviyelerde kalması(%8.4) son zamanlarda bir miktar değer kaybetmesine rağmen türk lirasının hala değerli kalmasına neden olmaktadır.
SONUÇ:Tüm dolar/tl paritesini etkileyen yukarıdaki nedenlerin bileşkesi olarak 2016 yılı sonu dolar tahminimi –Türkiyenin bir ekonomik krize girmemesi şartıyla-2015 kapanış fiyatının %20-25 üzeri 3.50-3.65 tl arası bandda yapıyorum.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder