DOLAR NİYE YÜKSELİYOR,YÜKSELMEYE DEVAM EDECEK
Merkez bankası dün politika faizini %7.5’dan %8’ e yükseltti ama herhangi bir işe yaramadı.
Merkez bankası faiz arttırsa ne olur arttırmasa ne olur,Merkez bankası faizi 50 puan arttırsa ne olur ,250 puan arttırsa ne olur,işte bakın bizim politika faizimiz %7.5 ama Rusyanın %10,Brezilyanın %14 bir işe yarıyor mu?Meksika yılbaşından beri kaç kere faiz arttırdı bir işe yaradı mı?Tabii arttırmasa daha da kötü olacaktı ,ateşe benzin dökmüş olacaktı.İşin özü şu ki:11 Eylül 2001 le başlayan 15 yıllık parasal bolluk dönemi,Trump ile birlikte anavatanına dönüyor,ABD’de hem enflasyon hem faizler artacak,para ABD nin ekonomisini büyütecek,işsizliğini azaltacak,ABD hükümeti bunu trilyonlarca dolar borçlanarak finanse edecek,bu da getiri arayan paranın bütün dünyadan ABD’ye akmasını sağlayacak,bu para dünyanın en güvenli yatırım kağıdında yüksek reel getiri alacak.
Eski dönemlerde,yani paranın bol olduğu ve dünyanın her yerinde getiri için dolandığı bir dönem olsa,sadece Türkiyeye özgü sorunlar nedeniyle kurlarda bir hareket olsaydı faizi yükselterek,doların önünü rahatça kesebilirdiniz,ama şimdi,25 değil 250 puan da 500 puan da arttırsanız hiç bir işe yaramaz.Hele bir de Türkiyenin diğer ülkelere nazaran ciddi riskleri varken,içeride olağanüstü hal var,hukuk askıya alınmış durumda,tanklarımız,Suriye ve Irakta operasyonda,içeride terör vuruyor,ihracat artmıyor,özel sektör yatırımları durma noktasına gelmiş,turizm çökmüş durumda iken.
Bugünün önünde sonunda geleceği belli idi,sonsuza kadar sürecek hali yoktu,bazı ülkeler karıncalar gibi yazın çalışarak kış ayına hazırlandılar,bazıları da bizim gibi keyfine baktılar aldıkları borcu betona,alışveriş merkezine,tüketime harcadılar,gününü gün ettiler,birgün kışın geleceğini hiç akıllarına getirmediler.2002 yılına kadar 79 yılda Türkiye 130 milyar dolar borç almış ve bu dönemde aynı zamanda Osmanlının devasa borçlarını da ödemişken,son 14 yılda 291 milyar dolar borçlanılarak dış borcumuz 421 milyar dolara çıktı.Bu dönemde bir de üstüne 60 milyar dolar özelleştirme yapıldı.Kabaca ekonomiye 350 milyar dolar para girdi,ama ortaya yeni ne bir tüpraş çıktı,ne yeni bir ereğli,ne de yeni bir petkim,paralar borçlarımızı ödememizi sağlayacak,döviz getirecek üretken alanlara kanalize edilmedi ve şimdi borçlarımızla başbaşa kaldık,bundan sonra yeni ekonomik konjonktür de borcu borçla döndüremesek bu borçlar nasıl ödenir diye kara kara düşünüyoruz.
Birçok kişi umudunu Merkez Bankasına bağlamış,ama merkez bankası ne yapacak, tablo aşağıda:Türkiyenin döviz cinsinden varlıkları 221 milyar dolar iken,yükümlülükleri 611 milyar dolar,kabaca 390 milyar dolara yakın açık pozisyonu var toplam dış borcu 421.4 milyar dolar,bu borcun 1 yıl içinde ödenmesi gereken miktarı 164.7 milyar dolar,ayrıca bunun üzerine finanse edilmesi gereken yıllık 35 milyar dolar cari açığımız var.Merkez bankasının altın hariç brüt rezervi sadece 106.3 milyar dolar üstelik bunun da sadece 33 milyar doları kendisine ait,diğer kısmı bankaların mevduat munzam karşılıkları gibi kendisine ait olmayan tutarlar.Merkez bankası bu tabloda nasıl döviz yaratacak da piyasayı regüle edecek ,borcunuzu aynı tutarda alacağınız yeni borçlarla döndürmekte zorlanacağınız bir sürece girdiğinizde hem kurlar sert bir şekilde yükselmeye devam eder,hem de ekonomik dar boğaza girersiniz,Merkez Bankasının da elinden hiç bir şey gelmez,bu gidişatın sonu yeniden IMF kapısına gitmek olur, sadece biz de gitmeyiz ,yaz ayında kış ayına hazırlık yapmayan,yapısal reformlarını gerçekleştirmeyen,borçları faiziyle birlikte ödeyebilecek döviz getirici yüksek teknolojili,yüksek katma değerli alanlara yatırım yapacak şekilde değerlendirmeyen bizim gibi başka gelişmekte olan ülkeler de gider.
T.C.Merkez Bankası
I-ULUSLARARASI YATIRIM POZİSYONU(Y.T:17.11.2016)
(Milyar ABD Doları)
(Milyar ABD Doları)
Varlıklar: 221.330
Yükümlülükler: 610.900
Uluslararası Yatırım Pozisyonu, net: -389.570
II-KALAN VADEYE GÖRE BORÇLU BAZINDA KISA VADELİ DIŞ BORÇ STOKU (*) (Eylül 2016 itibarıyla) (Milyar ABD Doları) (Y.T:16.11.2016)
KAMU 26.104
GENEL YÖNETİM (**) 5.459
FİNANSAL KURULUŞLAR 20.318
FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR 0.327
TCMB 0.941
ÖZEL 137.664
FİNANSAL KURULUŞLAR 85.139
FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR 52.525
FİNANSAL OLMAYAN KURULUŞLAR 52.525
TOPLAM 164.709
(*) Orijinal vadesine bakılmaksızın vadesine bir yıl ve daha kısa kalan dış borçları göstermektedir. (**) Hazine Müsteşarlığı tarafından yurtdışında ihraç edilen borçlanma senetlerinden (eurobond) itfasına bir yıl ve daha kısa vade kalanlar için yapılacak ödemeleri kapsamaktadır (yurtiçi yerleşik kişilerce satın alınanlar hariç).
III-TÜRKİYENİN DIŞ BORCU (Y.T:30.9.2016)
(Milyar dolar)(2016/2 çeyrek sonu itibarıyla)(Hazine Müsteşarlığı)
(Milyar dolar)(2016/2 çeyrek sonu itibarıyla)(Hazine Müsteşarlığı)
T.C.M.B:1.167
BANKACILIK KESİMİ:172.199
BANKACILIK DIŞI SEKTÖR:248.068
TOPLAM:421.434
IV-CARİ AÇIK
32. 412 milyar dolar(2016 Eylül)
Yıl sonu tahmini 35 Milyar dolar.
Yıl sonu tahmini 35 Milyar dolar.
V-T.C.MERKEZ BANKASI REZERVLERİ(18.11.2016 İTİBARIYLA)
(Milyar dolar)
(Milyar dolar)
101.278(Altın hariç)Brüt
NET:33 Milyar dolar civarı.
(Türkiye: Politika faizi %7.5;% 7.16)
Brezilya politika faizi:%14 ;Enflasyon:%7.87
Meksika:5.25(yılbaşında %3 idi);Enflasyon:%3.06
Rusya:%10; Enflasyon:%6.1
Hindistan %6.25;Enflasyon:%4.2
