KUR PAKETİ ENFLASYON
KADAR ARTSAYDI ŞİMDİ DOLAR VE EURO NEREDE OLURDU
Merkez bankamız reel efektif kur tablolarında referans
olarak 2003 yılı başını referans
alıyor,2002 yılı cari açığın sıfıra en yakın yıl olduğu için bence de çok
mantıklı birreferans noktası.Buna göre hesaplamamızı yaparsak:
31.12.2002
1 USD 1.6477 TL
1 EURO 1.7272 TL
1 EURO 1.7272 TL
%50 Eşit Ağırlıklı Kur paketi:1.6477+1.7272=3.3749 TL
2016 kasım ayına kadar Türkiyede olan enflasyon:
286.33/88=%225.37
Ama ABD ve Euro bölgesinde de enflasyon olduğu için aradaki
enflasyon farkını bulmamız gerekiyor.
Euro bölgesi enflasyonu:100.85/80.3=%25.592
ABD’de enflasyon:241.863/181.8=%33.038
%50 eşit ağırlıklı dolar+euro
enflasyonu=(33.038+25.592)/2=%29.315
Türk lirası ve kur
paketi arasında enflasyon farkı=325.37/129.315=%151.61 olmuş.
Yani %50 usd+%50 euro
ağırlıklı kur paketi enflasyon kadar artsaydı:
Kasım 2016 başı itibarıyla Kur paketimizin:3.3749*2.5161:
8.49159 TL olması gerekecekti.
Bu da yazının kaleme aldığı andaki euro/dolar=1.0620
paritesinden
I USD:4.1181 TL
1 EURO:4.3735 TL
ye tekabül etmektedir.
2 Yıl içinde Trump eğer programını beklediği gibi uygulayabilirse ABD'de 2018 sonu itibarıyla enflasyonun %4.5-5 arasına ,10 yılllık tahvil faizinin %5 üstüne çıkacağını öngörüyorum,bu durumda türk lirası da kur paketi karşısındaki şu anda kabaca %20 civarında olan değer kazançlarını 2 yıl içinde tamamen geri vererek ,aradan geçen süre içinde (türk lirasındaki enflasyon-kur paketindeki paralarda enflasyon) farkı da yukarıda hesaplanmış değerlere eklenerek denge oluşturabilir.
Bu çalışma sırasında,2001 Şubat ayında çıkan ekonomik krizden sonra oluşan devalüasyon ortamında türk lirası ciddi değer kaybı yaşadığından reel kurun nerede olması gerektiği ile ilgili çalışmada 2003 yılı başının referans alınmasının doğru olup olmadığı soruldu.Gerçekten de 2001 ve 2002 yıllarında türk lirası ciddi değer kaybetti,2001 yılı başında 1 dolar 0.6619 tl iken,2002 sonunda 1.6477 ye geldi,doların türk lirası karşı değerinde 2 yıl içinde %145 lik değer artışı yaşandı ve algılarda bu şekilde kaldı.Halbuki unutulan bir de o dönemde yaşanan yüksek enflasyon var,Şubat 2001 de kurlar dalgalanmaya bırakıldıktan sonra ilk anda sert devalüsyonun ardından ,dalgalı olarak türk lirası Ekim 2001 e kadar değer kaybetmeye devam etti,ama 19 Ekim 2001 de ki; 1 usd:1.6448 tl değeri ,31 Aralık 2002 ye kadar aradaki dalgalanmalarla neredeyse aynı kaldı. 31 Aralık;1 usd:1.6477 tl,diğer yandan 2001 Eylül ayı sonundan 2002 Aralık ayı sonuna kadar %48 lik bir enflasyon olduğundan türk lirası ilk baştaki overshoot aşırı değer kaybının önemli bir kısmını geri aldı.2001-2002 2 yıllık dönemde kur paketindeki artış %159.7 iken aynı dönemde enflasyon %118.67 dir dolayısıyla bu dönemde türk lirasının değer kaybı 259.37/218.67=%18.61 dir.2001 Şubat ayından önce zaten türk lirası en az bu kadar değerli idi ve ondan dolayı sürdürülemez ekonomik dengeler devalüasyonla sonuçlandı.Dolayısıyla 2003 yılı başını türk lirasının dengede olduğu bir referans noktası alabiliriz,2002 yılı aynı zamanda cari açığımızın sıfıra en yakın olduğu yıldır.Bu nedenlerden dolayı merkez bankamız da kendi reel efektif kur tablolarında haklı olarak 2003 yılı başını alıyor,ben de merkez bankasını takip ettim.
YanıtlaSil2.1.2001 1 usd:0.6699 1 euro:0.6313; Kur paketi=1.3012 tl
31.12.2002
1 USD 1.6477
1 EURO 1.7272
Kur paketi:3.3749 tl
Dolar:%145.96 artmış,euro:%173.59 artmış ;%50 eşit ağırlıklı kur paketi :3.3749/1.3012=%159.37 artmış.
2001-2002 2 yıllık enflasyon=88/40.24=%118.67
REEL DEVALÜASYON:259.37/218.67=%18.61