TÜRK LİRASININ REEL DEĞERİ (Eylül 2018 Sonu itibariyle)

TÜRK LİRASININ REEL DEĞERİ (Eylül 2018 Sonu itibariyle)


Merkez bankamız reel efektif kur tablolarında referans olarak 2003 yılı başını referans alıyor,2002 yılı cari açığın sıfıra en yakın yıl olduğu için bence de çok mantıklı bir referans noktası.Buna göre hesaplamamızı yaparsak:

31.12.2002 

1 USD 1.6477 TL
1 EURO 1.7272 TL

%50 Eşit Ağırlıklı Kur paketi:1.6477+1.7272=3.3749 TL

2018 Eylül ayı sonuna kadar Türkiye'de olan enflasyon:

390.84/88=% 344.14

Ama ABD ve Euro bölgesinde de enflasyon olduğu için aradaki enflasyon farkını bulmamız gerekiyor.

Euro bölgesi enflasyonu:103.78/80.3=%29.24

ABD'de enflasyon:251.846/181.8=%38.53

%50 eşit ağırlıklı dolar+euro enflasyonu=(38.53+29.24)/2=%33.89

Türk lirası ve kur paketi arasında enflasyon farkı=444.14/133.89=%231.72 olmuş.

Yani %50 usd+%50 euro ağırlıklı kur paketi enflasyon kadar artsaydı:

Eylül 2018 sonu itibarıyla Kur paketimizin:3.3749*3.3172= 11.1952 TL olması gerekecekti.

Bu yazının kaleme alındığı andaki (1euro+1 usd) kur paketi =(6.10+7.0)=13.10 tl olduğu için

Bu hesaplamaya göre;Türk lirasının 15 yıla yakın uzunca bir süre aşırı değerli olduğu dönemi artık kapattığı üzere olduğu ve hatta artık (%50 euro+%50 usd) kur paketinin TL'ye karşı 13.10/11.952=% 9.6 değerli olduğu görülüyor.


Bu hesaplama -Merkez bankasının yaptığı gibi -31 Aralık 2012 rakamını ,( yani 626 milyon dolar cari açıkla,cari açığın sıfıra en yakın olduğu yıl) referans alınarak hesaplanıyor,,aynı hesabı daha rekabetçi bir kur için 3.3 milyar dolar cari fazla verdiğimiz 2001 yılının sonu için yaparsak,1.1179((1.2975/1.024)/1.1335)) ile çarparak;( kur paketi = 11.1952*1.1179=12.515),buradan hareketle 1 euro=1.1475 usd paritesinden 1 USD:5.8278, 1EURO:6.6874 rakamlarına ulaşıyoruz.
Yani 1 USD:5.2131-5.8278 bandını denge kuru ve ticarette rekabetçi bir kur olarak görebiliriz.Tabii bu bandın her ay usd+euro enflasyonu ortalaması ile bizim enflasyonumuz arasındaki fark kadar artması gerekir ki ,kurlarımız rekabetçi olmaya devam etsin,ama eğer bizim enflasyonumuz da ABD ve Euro bölgesinin enflasyonu seviyesine inerse o zaman kurlarımız da artmadan sabit kalabilir



-Yani bundan sonra kur artışları yıllık olarak sadece aradaki enflasyon farkı ile sınırlı kalacak şekilde olursa (Örneğin Türkiye'de yıllık enflasyon yıllık %20,ABD+Euro bölgesi ortalaması %2 ise,yılın tamamına homojen yayılmış yıllık yaklaşık %18 kur artışı ile) kurlar uluslararası ticarette rekabet gücünü koruyabileceğimiz bir seviyeye gelmiş görünüyor.

-Not1:Türk lirasının ticari rekabet gücünü koruyacak denge kuruna gelmiş olması,bundan sonraki kur artışlarının enflasyondan fazla olmayacağı anlamına gelmez,nasıl 15 yıl boyunca türk lirası ''aşırı değerli'' olmuşsa bundan sonra bir süre de siyasi,jeostratejik riskler ve makroekonomik dengelerde derin bozulmanın kurlara olumsuz yansıması nedeniyle denge değerinin altında ''değersiz'' olarak seyredebilir.Eğer kur artışları bundan sonraki aylarda enflasyondaki artışların gerisinde kalır ise bu sefer de yeniden 'değerli' hale gelmiş olur.

-Not2:Bu çalışmanın önceki güncellemelerini okumayan arkadaşlar aklına takılan soruların cevapları için bu başlık altında en son 5 Nisan tarihinde yaptığım Şubat sonu 'Türk Lirasının Değeri' çalışmasına göz atabilirler.

Not3:Bu hesaplama TUİK'in yayınladığı enflasyon verilerinin 'gerçeği yansıtan' 'doğru' veriler olduğu varsayımında geçerlidir