7 Mart 2015 Cumartesi


FED NE ZAMAAN FAİZ ARTTIRIR

II-Amerikan Merkez Bankası FED ne zaman faiz arttırır.
FED’in amerikan ekonomisini krizden çıkarmak için faizleri sıfıra indirme ve her ay 85 milyar dolarlık menkul kıymet alma kararının süresinin kriterleri(FED bilançosunu 850 milyar dolar’dan 4.5 trilyon dolara çıkardı) 1)İşsizliğin %6.5’a inmesi 2)Enflasyonun %2 yi geçmemesi idi dolayısıyla işsizliğin %6.5 dan fazla olduğu geçen yıl Ocak ayındaki FED toplantısına kadar bu ifade toplantı tutanağında korundu.
Şu an itibarıyla abd’de işsizlik %5.5 ya kadar indiğinden FED parasal genişlemeye son verdi ,menkul kıymet alımını durdurdu.ABD’de yıllık enflasyon ise şu anda petrol fiyatlarının da sert düşüşüyle -%0.2,gıda ve enerji fiyatlarını dışarıda bırakan çekirdek enflasyon ise %1.6
III-ABD Ekonomisinin Tarihi Geçmişinde Enflasyon Nasıl Artış Gösteriyor.
Bu konuda en önemli gösterge Tam İstihdam durumu.Ekonomi bu seviyeye gelince,hem nitelikli eleman bulma güçlüğü nedeniyle ücretlerde sıçrama oluyor,ve ürün maliyetlerinde artışa neden oluyor,hem de işgücüne ilave katılımlarla pazarda doğan ilave alım gücü ,talep artışları fiyatları yukarı çekiyor ve bir anda enflasyonda sıçramalara yol açıyor.Bu nedenle merkez bankasının ekonomide ısınma olmaması,enflasyonda sıçrama olmaması için henüz tam istihdam oranına gelmeden faizi arttırarak talepteki artışı frenlemesi gerekiyor.Peki ABD de tam istihdam oranı nedir:Uzun vadeli istihdam verilerine göz attığımızda 1970’den beri en düşük işsizlik oranının %4 olduğu görülüyor.
Ama bugün itibarıyla;aradan geçen süre içinde otomasyonda,makineleşmede büyük artış,uzakdoğuda düşük ücretli işçilikle üretilen ürünlerle maliyet olarak rekabet edebilmek için bir çok işin robotlarla gerçekleştirilmesi,bilgisayar teknolojisindeki gelişmeler nedeniyle ,%5-5.5 arası işsizlik oranında ABD ekonomisinin tam istihdama ulaşmış olacağı genel kabul gören bir görüştür.
IV-FED istihdam rakamlarını göz ardı eder,enflasyonun yükselmesini de bekleyelim derse ne olur
ABD’de enflasyonun düşük olduğu,dolayısıyla istihdam piyasasında ve tüketici güveninde ideal seviyelere gelinmeye çok yaklaşmışken FED’in faiz arttırımına gitmekte geç kaldığını görürsek FED’in hata yaptığını düşünürüm.Amerikan ekonomisi dev bir transatlantik gibidir,yönünü çevirmek zaman alır,geçmiş tecrübelerden görülmüştür ki,bugün FED’in alacağı bir kararın ekonomiye etkisi 9 ile 15 ay arası almaktadır.Dolayısıyla eğer FED proaktif davranmasa,çok geç kalacağını bilmektedir,nitekim aşağıdaki tabloda görüleceği gibi,FED faiz arttırımında geciktiği için amerikada 1979-1982 arası 3 yıl enflasyon %10-13 arasına fırlamış,bu durumda FED frenlere çok sert basarak politika faizini %20’ye kadar çıkartarak ancak enflasyonu dizginleyebilmiştir.Aslında şu an amerikada faiz arttırımı için şartlar çok uygundur,çünkü Avrupa Merkez Bankasının parasal genişleme politikası,FED için çok büyük bir dert olan 850 milyar dolardan,4.5 trilyon dolara çıkan bilançosunu yeniden normal seviyesine çekmek için altın fırsat yaratmaktadır.FED’in bilanço daraltmasıyla çıkacak büyük boşluğu ,faiz arttırımı nedeniyle abd’ye gelip bundan yararlanmak isteyecek avrupa ve japon sermayesinin parası dolduracaktır.Bu şekilde FED 1 taşla 2 kuş vurmuş olacaktır.Piyasalarda fazla bir sarsıntı olmadan hem gelecekte olabilecek enflasyon tehlikesini önlemiş olacak,hem de bilançosunu çok temiz bir operasyonla normal seviyesine çekerek amerikan ekonomisini düz yola çekmiş olacaktır.Faiz arttırımında gecikirse ne olur;bu durumda daha önceleri ne olmuşsa o olur,yani bu seferde yeterli olabilecek bir oranın çok üstünde faiz arttırmak zorunda kalır FED.Sanırım FED üyeleri de bunun farkındadır.
Öngörüm FED’in Haziran ayınfaki toplantısında ilk faiz arttırımını yapmasıdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder